انحراف بینی عارضه ای است که به سبب منحرف شدن سپتوم بینی به یک سمت، اتفاق می افتد. سپتوم در واقع تیغه جدا کننده سوراخ ها بینی است و کجی آن ممکن است مادرزادی بوده یا بر حسب حادثه بوجود آمده باشد. اگر به انحراف تیغه بینی دچار باشید ، ممکن است هر از چندگاهی دشواری در تنفس را تجربه کنید. راه حل قطعی برای درمان انحراف بینی ، جراحی بینی است که با نام سپتوپلاستی نیز شناخته می شود.
علائم انحراف سپتوم بینی :
بسته به میزان شدت منحرف بودن تیغه بینی ، ممکن است علائمی را تجربه کنید. زمانی که انحراف کم است ، احتمال نمود یافتن علائم هم کمتر می شود. به طور کلی نشانه های وجود انحراف بینی عبارتند از :
1. مشکل در تنفس: ممکن است منحرف بودن تیغه بینی باعث مسدودیت یک یا هر دو سوراخ بینی شده، که میتواند منجر به دشواری در تنفس شود. به این خاطر که مسیر عبور هوا تا حدی تنگ می شود. این مشکل معمولاً در زمان سرماخوردگی یا حساسیتهای آلرژیک به وضوح بیشتری احساس می شود.
2. خونریزی بینی: سطح داخلی بینی که ممکن است به علت منحرف بودن تیغه بینی خشک شده باشد، افزایش خطر خونریزی بینی را ایجاد میکند.
3. درد بینی یا صورت: در صورتی که انحراف سپتوم شدید باشد ، می تواند باعث بروز درد بینی یا نواحی از صورت شود.
4. صدای ناخوشایند در زمان تنفس در حین خواب: بخاطر عدم تقارن و تناسب مسیر عبو هوا در دو سوراخ بینی ، ممکن است در حین خواب دچار خر و پف شوید.
علت به وجود آمدن انحراف سپتوم بینی چیست ؟
کج شدن تیغه بینی می تواند عوامل مختلفی داشته باشد که در ادامه به مهم ترین آن ها اشاره می کنیم :
- عوامل ارثی: گاهی اوقات انحراف بینی به عوامل ارثی برمی گردد. اگر یکی از اعضای خانواده شما انحراف بینی داشته باشد، احتمال اینکه شما هم این ویژگی را داشته باشید، افزایش مییابد.
- صدمات فیزیکی: آسیب به بینی ناشی از ضربه، حادثه یا حتی جراحی نادرست میتواند باعث کج شدن تیغه بینی شود. این آسیبها ممکن است تغییرات در ساختار استخوانها و بافتهای نرم بینی را ایجاد کنند.
عوارض ناشی از کجی سپتوم بینی
زمانی که کجی تیغه بینی شدید باشد ، منجر به بسته شدن راه عبور هوا در بینی شده و عارضه ها زیر را به همراه دارد :
- خشکی دهان : با توجه به اینکه مسیر عبور هوا تنگ میشود، ممکن است مجبور شوید از راه دهان نفس بکشید. همین امر به خشک شدن محیط دهان منجر می شود.
- احساس فشار در بینی : انسداد اتفاق افتاده در مجرای بینی ، گاهی اوقات منجر به فشار در آن ناحیه میشود ؛ به ویژه هنگام عطسه کردن.
- اختلال در خواب : مختل شدن روند تنفس در خواب و حتی خر و پف ناشی از انحراف بینی ، باعث مختل شدن خواب می شود.
درمان انحراف بینی
میزان انحراف سپتوم در همه افراد یکسان نیست ؛ از این رو ممکن است روند درمانی هر بیمار نیز متفاوت باشد. در مراحل اولیه و در شرایطی که انحراف چندان شدید نیست ، پزشک سعی در کنترل علائم دارد. از این رو به درمان دارویی می پردازد.
- داروهای ضد احتقان : داروهای ضد احتقان باعث کاهش ورم بافت ها بینی شده و از انسداد مسیر عبور هوا جلوگیری می کند. این داروها هم به صورت خوراکی و هم به صورت اسپری در دسترس هستند.
- آنتی هیستامین : آنتی هیستامین دارویی است که به کنترل علائم آلرژی و حساسیت مثل آبریزش بینی کمک می کند. برخی از انواع آنتی هسیتامین ها خواب آور هستند.
- اسپری استروئیدی : اسپری استروئیدی بینی که توسط جراح برای کنترل علائم تجویز می شود ، ورم و التهاب مجرای بینی را کم کرده و ترشحات بینی را کنترل می کند.
جراحی انحراف بینی
در وضعیتی که انحراف سپتوم بینی شدید بوده و درمان دارویی حتی برای کنترل علائم هم موثر واقع نمی شود ، برای اصلاح این عارضه باید جراحی انحراف بینی (سپتوپلاستی) انجام شود. طی عمل سپتوپلاستی که با هدف درمانی به انجام می رسد ، تیغه بینی صاف شده و در وسط قرار می گیرد. میزان بهبودی بعد از سپتوپلاستی ، به شدت انحراف سپتوم بستگی دارد. گاهی آنقدر تیغه میانی کج و منحرف است که جراح پیش از عمل این هشدار را می دهد که ممکن است به طور 100 در صد ، بینی صاف نشود اما در هر صورت از حالت قبلی خیلی بهتر خواهد شد.
آیا می توان همزمان با جراحی انحراف بینی ، عمل زیبایی هم به انجام رساند؟
همانطور که گفته شد هدف از سپتوپلاستی، درمان عارضه است. اما برخی از افراد می خواهند در عین حال که انحراف را درمان می کنند ، ظاهر بینی را نیز بهبود دهند. در این شرایط هر دو عمل زیبایی و درمانی تحت عنوان سپتورینوپلاستی ، در یک زمان به انجام می رسند.
جدیدترین روش جراحی انحرافبینی
در روش بسته جدید برای جراحی انحراف بینی، جراح با ایجاد برشهای کوچک در داخل سوراخها و مخاط بینی کار را آغاز میکند. در این تکنیک حرفهای، هیچ برش خارجی در پوست خارجی بینی که از طرف بیرون قابل مشاهده نیست، وجود ندارد. با استفاده از این برشهای کوچک و استراتژیک داخلی، جراح ذو تجربه میتواند ساختارهای داخلی بینی را به دقت مشاهده و برای دستیابی به شکل، شکل و فرم مطلوب، آنها را تغییر دهد. پس از اتمام جراحی بدون ایجاد اسکار، جراح برشهای داخلی را با استفاده از بخیههای جذبی یا غیر جذبی به هم میپوشاند. سپس برای کمک به بهبود سریع و مطلوب در دوره بهبود، بینی را با استفاده از اسپلینت تثبیت میکند.
روند بهبودی پس از سپتوپلاستی چگونه است؟
پس از سپتوپلاستی، پزشک ممکن است برای جلوگیری از بروز عفونت و کاهش درد دارو تجویز کند. تمام داروهای توصیه شده باید در زمان مقرر و طبق نظر پزشک مصرف شوند. روند بهبودی کامل حدود ۳ تا ۶ ماه طول میکشد. در این مدت، باید از وارد شدن هرگونه ضربه یا فشار به تیغه بینی خودداری کنید. برای تسریع بهبودی و جلوگیری از مشکلات احتمالی، رعایت نکات زیر توصیه میشود:
- بینی خود را با فشار خالی نکنید.
- در هنگام خواب، سر خود را بالاتر از بدن قرار دهید.
- از انجام تمرینات ورزشی سنگین و کاردیو خودداری کنید.
- تا حد امکان از پوشیدن لباسهای یقه بسته خودداری کنید و لباسهایی بپوشید که با دکمه باز و بسته میشوند.
انواع انحراف بینی کدامند؟
متخصصان جراحی بینی با توجه به شکل و بافت استخوان و تیغه بینی، انحرافات بینی را به پنج دسته طبقهبندی میکنند:
- انحراف تیغه بینی دمی (شیب کلاسیک تیغه بینی)
- انحراف C شکل سفالوکودال
- انحراف C شکل قدامی-خلفی
- انحراف S شکل سفالوکودال
- انحراف S شکل قدامی-خلفی بینی
سن مناسب برای انجام جراحی سپتوپلاستی
این عارضه میتواند ریشه ژنتیکی و مادرزادی داشته باشد یا در اثر ضربه و فشار ایجاد شود. اگر این مشکل مادرزادی باشد، بهترین زمان برای انجام جراحی انحراف بینی پس از تکامل فرایند رشد است؛ بنابراین، انجام این جراحی باید تا پایان دوران بلوغ به تأخیر بیفتد. در صورتی که انحراف تیغه بینی در بزرگسالی عارض شود و شدت آن منجر به اختلالات تنفسی شود، جراحی ضروری است.
تشخیص انحراف بینی
پزشک با استفاده از اسپکولوم بینی، بینی شما را معاینه میکند. این ابزار دستی به آرامی سوراخهای بینی را باز میکند تا پزشک بتواند داخل آن را مشاهده نماید. اهمیت این نکته را نباید فراموش کنیم که انحراف بینی قابل تشخیص نیز در سیتی اسکن ممکن است مشاهده شود. همچنین، پزشک سؤالات زیر را از شما میپرسد:
- چه علائمی دارید؟
- چه مدت است که این علائم را تجربه میکنید؟
- آیا در نفس کشیدن مشکل دارید؟
- آیا خوابتان مختل شده است؟
- آیا هنگام خواب خروپف میکنید؟
- آیا سابقه مشکلات سینوسی یا گرفتگی بینی دارید؟
روشهای درمان غیرجراحی انحراف تیغه بینی
همانطور که پیشتر ذکر شد، انحراف خفیف تیغه بینی نیازی به درمان خاص ندارد. در موارد حاد، درمان کامل انحراف تیغه بینی معمولاً از طریق جراحی انجام میشود.
روشهای غیرجراحی و درمانهای دارویی به طور معمول در موارد انحراف خفیف یا جهت بهبود علائم اختلالات حاد مورد استفاده قرار میگیرند. برای کسب اطلاعات بیشتر، توصیه میشود از طریق اپلیکیشن یا سامانه مشاوره آنلاین پذیرش ۲۴ با متخصصان دارویی یا متخصصان گوش، حلق، و بینی مشورت نمایید.
